Συγγραφείς, βιβλία, ιδέες. Γιώργος Βαρουξάκης: Τι είναι η Δύση; Ποιοι είναι οι Δυτικοί; Η ιστορία μιας ιδέας

Ο Γιώργος Βαρουξάκης συζητά με τον Γιάννη Πανταζόπουλο

Δευτέρα 27 Απριλίου 2026 στις 19:00
Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) και το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών συνεργάζονται για πρώτη φορά για να φέρουν τον διάλογο στο κέντρο της πόλης, στο πλαίσιο του Megaron Plus. Σε μια παράδοξη και μεταβατική εποχή, που ο διάλογος συρρικνώνεται ενώ τα αιτήματα για διάλογο αυξάνονται, μια νέα σειρά υπό τον γενικό τίτλο «Συγγραφείς, βιβλία, ιδέες» δίνει τον λόγο στους ανθρώπους της λογοτεχνίας, των επιστημών και των τεχνών, με στόχο την ανάδειξη της πρωτοτυπίας, της αυθεντικότητας, της αφήγησης, της έρευνας, της τέχνης της συζήτησης και της προφορικότητας.

Στην τρίτη εκδήλωση της σειράς, τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026, ο Γιώργος Βαρουξάκης, καθηγητής της Ιστορίας των Πολιτικών Ιδεών στο Πανεπιστήμιο Κουήν Μαίρη του Λονδίνου, συνομιλεί με τον Γιάννη Πανταζόπουλο, δημοσιογράφο και Διευθυντή Σύνταξης στη LiFO. Αφορμή είναι το βιβλίο του Γιώργου Βαρουξάκη The West – The History of an Idea, που σύντομα θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά.

Πώς άρχισε να χρησιμοποιείται η «Δύση» ως συλλογικός αυτοπροσδιορισμός που σηματοδοτεί μια πολιτική και πολιτισμική κοινότητα; Πότε άρχισαν οι «Δυτικοί» να αναφέρονται στον εαυτό τους έτσι; Οι αρχαίοι Έλληνες συνέλαβαν την ιδέα της  Δύσης ή αυτή αποτελεί επινόηση των ιμπεριαλιστών του 19ου αιώνα; Τίποτε από όλα  αυτά, ισχυρίζεται ο Βαρουξάκης. Τον όρο «Δύση» δεν τον χρησιμοποίησε ούτε ο Πλάτωνας ούτε ο Κικέρωνας ούτε ο  Λοκ ούτε ο Μιλ ούτε καμία από τις προσωπικότητες της λεγόμενης «δυτικής παράδοσης» που τόσο θαυμάζουμε. Ούτε οι αποικιοκράτες ιμπεριαλιστές. Κάνει την εμφάνισή του τη δεκαετία του 1820, και τη δεκαετία του 1840 χρησιμοποιείται από τον κοινωνιολόγο και φιλόσοφο Ωγκύστ Κοντ. Η «Δύση» άρχισε να χρησιμοποιείται για να αποφευχθούν οι συγκεχυμένες ή δυσάρεστες συνέπειες της χρήσης του όρου «Ευρώπη». Οι δύο όροι επικαλύπτονταν, αλλά δεν ήταν ταυτόσημοι: η «Δύση» άφηνε εκτός Ευρώπης κάποιους «άλλους», ενώ ταυτόχρονα αναφερόταν και στην Αμερική. Το πολυβραβευμένο έργο του Βαρουξάκη The West: The History of an Idea (Princeton University Press, 2025) θα κυκλοφορήσει σύντομα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση Ανδρέα Παππά.

O Γιώργος Βαρουξάκης, κρητικής καταγωγής, με σπουδές Ιστορίας και Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, πήρε μάστερ στη Νομική και Πολιτική Θεωρία και PhD στην Ιστορία από το Πανεπιστήμιο UCL του Λονδίνου. Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Άστον του Μπέρμιγχαμ και από το 2006 διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κουήν Μαίρη του Λονδίνου. Διερευνά την ιστορία της πολιτικής σκέψης του 19ου και 20ού αιώνα, με έμφαση στη διεθνή πολιτική σκέψη, την πολιτική σκέψη για τον εθνικισμό, τον πατριωτισμό και τον κοσμοπολιτισμό, την αυτοκρατορία και την πνευματική ιστορία των ιδεών της «Ευρώπης» και της «Δύσης», καθώς και των στάσεων απέναντι στην ΕΟΚ/ΕΕ. Έχει συγγράψει τα έργα Liberty Abroad – J.S. Mill on International Relations (Cambridge University Press, 2013), Victorian Political Thought on France and the French (Palgrave Macmillan, 2002), Mill on Nationality (Routledge, 2002) και Contemporary France: An Introduction to French Politics and Society (Arnold, 2003, σε συνεργασία με τον David Howarth). Η τέταρτη μονογραφία του, με τίτλο The West: The History of an Idea (Princeton University Press, 2025), θα κυκλοφορήσει σύντομα στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη, σε μετάφραση Ανδρέα Παππά.

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος (γενν. 1984) είναι απόφοιτος του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου. Ξεκίνησε τη δημοσιογραφική του πορεία το 2008, συνεργαζόμενος με έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης, καλύπτοντας θέματα πολιτικής, κοινωνίας και πολιτισμού. Από το 2014 αποτελεί βασικό μέλος της δημοσιογραφικής ομάδας της έντυπης και ηλεκτρονικής LiFO. Έχει επιμεληθεί τεύχη ειδικού περιεχομένου της έντυπης LiFO και έχει πάρει συνεντεύξεις από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της πολιτικής, κοινωνικής και ακαδημαϊκής κοινότητας. 

Η εκδήλωση ξεκινά στις 19:00.

Είσοδος ελεύθερη
Κατ’ άτομο έως δύο δελτία εισόδου, η διανομή των οποίων αρχίζει μία εβδομάδα πριν από την εκδήλωση.

Πληροφορίες/δελτία εισόδου: https://www.megaron.gr/event/giorgos-varouxakis-ti-einai-dysi-poioi-einai-dytikoi-i-istoria-mias-ideas/