Συμμετοχή του ΕΛΙΒΙΠ στο Νορβηγικό Φεστιβάλ Λογοτεχνίας Norsk Litteraturfestival 2026

1-7 Ιουνίου 2026

Το Νορβηγικό Φεστιβάλ Λογοτεχνίας (Norsk Litteraturfestival) ιδρύθηκε το 1993. Γίνεται στο Λιλεχάμερ, 185 χλμ. βορείως του Όσλο και πόλη όπου διεξήχθησαν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί αγώνες του 1994, πάντα στη μνήμη της Sigrid Undset, κατόχου του Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1928, η οποία έζησε στην πόλη από το 1919 ως και τον θάνατό της, το 1949.

Είναι το μεγαλύτερο (μη εμπορικό) φεστιβάλ βιβλίου σε όλη τη Σκανδιναβία, με πάνω από 200 εκδηλώσεις σε 14 διαφορετικά σημεία σε όλη την πόλη, για 6 ή 7 συνεχόμενες ημέρες, παρουσία 400 περίπου συγγραφέων απ’ όλο τον κόσμο και 30.000 επισκεπτών.

Κατά την τελετή έναρξής του απονέμονται και δύο από τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά βραβεία της Σκανδιναβίας: το βραβείο Bjørnson (στη μνήμη του Νομπελίστα Μπιορνστιέρνε Μπιόρνσον) που απονέμεται από τη Νορβηγική Ακαδημία Γραμμάτων και αντιστοιχεί σε 100.000 Νορβηγικές Κορώνες και το βραβείο Dobloug, από τη Σουηδική Ακαδημία. Φετινή νικήτρια του πρώτου, η Σουηδή Sara Stridsberg. Του δεύτερου, ο πεζογράφος Matias Faldbakken και ο ποιητής Espen Stueland.

Τα μεγαλύτερα, ίσως, διεθνή ονόματα του φετινού φεστιβάλ, αφιερωμένου στην ιδέα της Ευρώπης, ήταν η Elif Shafak, η Ali Smith, οι νικητές του βραβείου Booker και Booker International, David Szalay και Gergory Gospodinov, αντιστοίχως, η κάτοχος του βραβείου TS Elliot στην ποίηση Joelle Taylor, ο Eduardo Halfon, η Kapka Kassabova και η Irene Sola.

Από τους Νορβηγούς συγγραφείς οι πολυβραβευμένοι Lars Mytting, Vigdis Hjort, Thorvald Steen, Erlend Loe, ο σημαντικότερος εν ζωή ποιητής της Νορβηγίας Jan Erik Vold, η ποιήτρια Inger Elisabeth Hansen, ο πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Ίψεν και συγγραφέας Tore Rem, η Herbjørg Wassmø, η Åsne Seierstad, η Nina Lykke, o Tore Skeie και πολλοί, πολλοί άλλοι.

Παρούσα επίσης η ομάδα της NORLA (Norwegian Literature Abroad) με τον Oliver Møystad, τη Mette Børja και την Tania Feodoritova, συνοδευόμενη από 12 μεταφραστές από την Ιταλία, την Ισπανία, τη Σερβία, την Τουρκία, τη Σλοβενία και άλλες χώρες.

Υποστηρικτής του φεστιβάλ ήταν το ΕΛΙΒΙΠ, εκπροσωπούμενο από την ποιήτρια και μεταφράστρια Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη, που παρέστη ως Ελληνίδα ποιήτρια.

Η Κρυστάλλη Γλυνιαδάκη συμμετείχε σε δύο εκδηλώσεις:

(α) Την Τετάρτη 3 Ιουνίου, στο πολιτιστικό κέντρο Banken, στην εκδήλωση Det ver der du hørte dem først («Εδώ τους ακούσατε πρώτα») όπου συζήτηση για την ποίησή της και την ελληνική ποίηση με τη κριτικό λογοτεχνίας και μεταφράστρια Yukiko Duke,

(β) Την Πέμπτη 4 Ιουνίου, στη σκηνή Wiese Intimscenenen, μαζί με τους ποιητές Peter Dyreborg (Δανία), Inger Elisabeth Hansen (Νορβηγία), Lukas Debeljak (Σλοβενία).

Έλαβε επίσης μέρος, ως Eλληνίδα μεταφράστρια, στο ετήσιο μεγάλο κουίζ λογοτεχνίας που διοργανώνει κάθε χρόνο η κρατική ραδιοτηλεόραση της Νορβηγίας (NRK) μαζί με την ομάδα των μεταφραστών της NORLA.

Το φεστιβάλ δεν περιορίζεται μόνο στη λογοτεχνία αλλά γίνεται αφορμή για πολλές φιλολογικές αλλά και πολιτικές συζητήσεις στους χώρους του, οργανωμένες από δημοσιογραφικά μέσα ή εκδοτικούς οίκους, αλλά πάντα με αφορμή το βιβλίο ή τη λογοτεχνική θεωρία, τις πολιτικές βιβλίου κλπ.

Κάποιες σκέψεις της Κρυστάλλης Γλυνιαδάκη για το φεστιβάλ:

«Η συμμετοχή τόσο συγγραφέων όσο και μεταφραστών στο φεστιβάλ, απρόσκοπτα, χωρίς άμεσες εμπορικές σχέσεις με εκδότες και ατζέντηδες, μόνο και μόνο για τη χαρά της λογοτεχνίας, είναι κάτι πραγματικά ανεκτίμητο. Ως απεσταλμένη του ΕΛΙΒΙΠ προσπάθησα να μιλήσω όσο περισσότερο μπορούσα για την ελληνική λογοτεχνία, σε συναδέλφους συγγραφείς αλλά και παραβρισκόμενους δημοσιογράφους. Είναι λυπηρό που, δυστυχώς, δεν υπάρχει ούτε ένας/μία μεταφραστής/μεταφράστρια από τα Ελληνικά προς τα Νορβηγικά – και γενικώς πολλοί λίγοι μεταφραστές από τα Ελληνικά προς άλλες γλώσσες. Η εμπειρία μου με τους 12 μεταφραστές της νορβηγικής ήταν ενδεικτική: άνθρωποι από εντελώς διαφορετικές χώρες, άλλες μικρές (Σλοβενία, Ελλάδα) άλλες μεγάλες (Ιταλία, Ισπανία, Τουρκία) βρέθηκαν να συνεννοούνται μεταξύ τους όχι στα Αγγλικά, τα Γαλλικά, τα Ισπανικά ή τα Γερμανικά, αλλά στη γλώσσα 5,5 εκατομμυρίων Νορβηγών. Η παρουσία νορβηγικών και σκανδιναβικών τμημάτων φιλολογίας σε ξένα πανεπιστήμια, και η συνεχής υποστήριξη των μεταφραστών από τη NORLA, δείχνει ακριβώς το δρόμο που πρέπει να ακολουθηθεί ώστε να μπορέσει η ελληνική γλώσσα να μεταλαμπαδευτεί, μέσα από τους μεταφραστές της, στον κόσμο. Είμαι ευγνώμων για την εμπειρία που μου παρείχε το ΕΛΙΒΙΠ, η οποία ήταν διαφωτιστικότατη και ως προς τις προϋποθέσεις που πρέπει να ακολουθεί ένα επιτυχημένο διεθνές φεστιβάλ και μια πετυχημένη πολιτική μετάφρασης βιβλίου προς το εξωτερικό. Και χαίρομαι για την ευκαιρία να εκπροσωπήσω και να μεταφέρω λίγα από τα νέα της πλούσιας ελληνικής παραγωγής στους συμμετέχοντες και επισκέπτες του μεγαλύτερου λογοτεχνικού φεστιβάλ της Σκανδιναβίας.»