Η Ελλάδα Τιμώμενη Χώρα στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στο Τορίνο

13 Έλληνες συγγραφείς, 13 Ιταλοί συγγραφείς, 5 Έλληνες εκδότες, 10 μεταφραστές, 2 συνέδρια, 2 βραβεία, 4 ιταλιστές, 8 ελληνιστές, 2 εκθέσεις, 4 θεματικές συζητήσεις και 3 αφιερώματα διαμόρφωσαν το Πρόγραμμα της Ελλάδας ως Τιμώμενης Χώρας στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου στο Τορίνο από τις 14 έως τις 18 Μαΐου 2026.

Έλληνες συγγραφείς κάθε γενιάς, που βιβλία τους μεταφράστηκαν στα ιταλικά την τελευταία διετία, τα περισσότερα μέσα στο 2026, συνομίλησαν είτε με τους μεταφραστές τους, είτε με προσωπικότητες από τον χώρο του βιβλίου, γεμίζοντας το Ελληνικό Περίπτερο και τις Αίθουσες των παρουσιάσεων σε όλες τις εκδηλώσεις.

Την επίσημη έναρξη των εκδηλώσεων πραγματοποίησε ο Πέτρος Μάρκαρης, ιδιαίτερα δημοφιλής και αγαπητός συγγραφέας στην Ιταλία, σε μια συνομιλία με τον μεταφραστή του, Αντρέα ντι Γκρεγκόριο, στις 14/05, στη Sala Azzurra, η οποία γέμισε με 400 θεατές.

Ο Δημήτρης Δημητριάδης συνομίλησε με τον κριτικό και λογοτέχνη Μάριο ντε Σάντις (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Crocetti/Feltrinelli Editore), ο Μάκης Μαλαφέκας με τον συγγραφέα και δημοσιογράφο Τζόρτζιο Μπαλλάριο (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Baldini&Castoldi),ο ιταλός συγγραφέας Ντιέγκο Τζαντέλ με τον μεταφραστή Αντρέα ντι Γκρεγκόριο (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Voland), η Στέλλα Κάσδαγλη, ο Κυριάκος Χαρίτος και ο Γιώργος Κ. Παναγιωτάκης με τον Πιερντομένικο Μπακκαλάριο και τη Λουτσία Βακκαρίνο (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Camelozampa και MIMebù), ο Χρίστος Κυθρεώτης με τον Λούκα Ρίτσι (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Besa Muci), η Άντζελα Δημητρακάκη με την Αντονέλλα Λαττάντσι (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Voland), ο Νίκος Δαββέτας με τον Μάρκο Πεάνο (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Gramma/Feltrinelli), η Έρση Σωτηροπούλου με τη Mελανία Ματσούκκο, ο Δημήτρης Λυάκος με τον Φιλιππομαρία Ποντάνι και τη Βιβιάνα Σεμπάστιο (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Il Saggiatore), η Άννα Γρίβα με τη Σίλβια Πελιτσάρι, ο Δημήτρης Μαμαλούκας με τον Τζοβάννι Αρντουίνο (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Crocetti/Feltrinelli), ενώ το πιο πρόσφατο βιβλίο της παρουσίασε και η συγγραφέας και μεταφράστρια Ελιζαμπέττα Γκαριέρι.

Πραγματοποιήθηκαν θεματικές συζητήσεις για τις αμοιβαίες επιρροές, πολιτισμικές και λογοτεχνικές αλληλεπιδράσεις μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας με τους καθηγητές και τις καθηγήτριες Ιωάννη Τσόλκα, Γεράσιμο Ζώρα, Άντα Μπουμπάρα, Ρουμπίνη Δημοπούλου και Ιωάννα Τσιβάκου, για τη μετάφραση και τη διάδοση του ελληνικού βιβλίου στην Ιταλία, με τους μεταφραστές και τις μεταφράστριες σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας Ελιζαμπέττα Γκαριέρι, Αντρέα ντι Γκρεγκόριο, Φραντσέσκο Κολαφέμμινα, Μαουρίτσιο ντε Ρόζα, Βιβιάνα Σεμπάστιο, έγινε ανταλλαγή σκέψεων για τα ιστορικά-κοινωνικά γεγονότα των χρόνων που οδήγησαν στην Κρίση από τους καθηγητές και συγγραφείς Τζούλια Καμινίτο, Χρίστο Κυθρεώτη, Πέτρο Μάρκαρη και Μάρκο Ρεβέλλι σε συντονισμό Ιωάννη Τσόλκα, ενώ διάλογος έγινε και μεταξύ των καθηγητριών/γητών νεοελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας στα πανεπιστήμια του Παλέρμου, της Βενετίας, της Ρώμης (Sapienza), του Τορίνου, της Πάδοβας, και του Μιλάνου, Μαρία Ρόζα Καρακάουζι, Κατερίνα Καρπινάτο, Χρήστου Μπιντούδη, Ρόζα Μαρία Πιτσόνε, Λουίτζι Σιλβάνο, Φραντσέσκο Σκαλόρα και Τζίλντα Τεντόριο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρουσίαση του βιβλίου του Νίκου Δαββέτα Η δεσμοφύλακας, μαζί με τον μεταφραστή του, Μαουρίτσιο Ντε Ρόζα, και τη μεταφράστρια Δήμητρα Δότση στην πτέρυγα γυναικών του Καταστήματος Κράτησης Βερτσέλλι. Ήταν μια συγκινητική εμπειρία, για όλους τους συμμετέχοντες/συμμετέχουσες, δημιουργούς και τις κρατούμενες.

Στο ελληνικό περίπτερο πραγματοποιήθηκε η αναγγελία του Premio Intersezioni, για την προώθηση της σύγχρονης ιταλικής λογοτεχνίας στον ελληνικό εκδοτικό χώρο. Ανακοινώθηκαν οι τρεις καλύτερες μεταφράσεις Ιταλικής λογοτεχνίας στα ελληνικά, παρουσία του Πρόεδρου του Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ) Νίκου Μπακουνάκη, του Προέδρου του Κέντρου για το Βιβλίο και την Ανάγνωση (Cepell) Tζουζέππε Ιαννακκόνε, και του διευθυντή του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου Αθηνών Φραντσέσκο Νέρι. Τα βραβευθέντα έργα παρουσίασαν ο Τζανλουίτζι Σιμονέττι και ο Ιωάννης Τσόλκας, εκπρόσωποι της επιτροπής, σε συντονισμό του Αλμπέρτο Ρόλο. Θα ακολουθήσει η τελετή απονομής τον Ιούνιο στην Αθήνα.

Ο οργανισμός Microkosmos, με την υποστήριξη του Επίτιμου Γενικού Προξενείου της Ελλάδας στο Τορίνo παρουσίασαν τον Φιλέλληνα, ένα προσβάσιμο βιβλίο, εμπλουτισμένο με ηχητική περιγραφή και νοηματική γλώσσα. Ο Νικόλα Κροτσέττι έδωσε διάλεξη για τη μετάφραση ποίησης (σε συνεργασία με τα Autoreinvisibile και pordenonelegge.it). Για την ολοκληρωμένη έκδοση στα ιταλικά της εμβληματικής τριλογίας του Στρατή Τσίρκα Ακυβέρνητες πολιτείες μίλησαν ο Φιλιππομαρία Ποντάνι και η Ελιζαμπέττα Πιτόττο (σε συνεργασία με τις εκδόσεις Aiora, τον Σύλλογο Πιεμόντε-Ελλάδα και το περιοδικό L’Indice dei Libri del Mese), ενώ για την πρώτη ιταλική έκδοση του βιβλίου Γαλήνη του Ηλία Βενέζη συζήτησαν ο Φραντσέσκο Κολαφέμμινα, μεταφραστής του βιβλίου, και ο καθηγητής Φιλιππομαρία Ποντάνι.

Δύο επετειακές εκθέσεις πλαισίωναν τις δράσεις στο ελληνικό περίπτερο, τα 500 χρόνια από την πρώτη μετάφραση της Ιλιάδας σε δημώδη ελληνικά (Βενετία 1526), μια έκθεση εικαστικού υλικού από την έκδοση Ομήρου Ίλιάς, μεταβληθεῖσα πάλαι εἰς κοινήν γλῶσσαν νῦν δέ διορθωθεῖσα […] παρά Νικολάου τοῦ Λουκάνου. Venetia: Stefano Da Sabio, 1526 που υλοποιήθηκε από την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, Συλλογή Σπανίων και Πολυτίμων, Βιβλιοθήκη Ποστολάκα, ΕΦ-6650, σε επιστημονική επιμέλεια της Κατερίνας Καρπινάτο (Πανεπιστήμιο Κα’ Φόσκαρι, Βενετία)

και

τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μάριο Βίττι, ελληνιστή και ιστορικού της Γενιάς του ’30, μια έκθεση με πορτρέτα Ελλήνων και Ιταλών συγγραφέων που φωτογράφισε ο Μάριο Βίττι και τα οποία παραχωρήθηκαν από το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Φ.Α. ΜΙΕΤ/ΕΛΙΑ (Φωτογραφικό αρχείο Mario Vitti © Massimo & Paolo Vitti).

Την ελληνική συμμετοχή πλαισίωσαν πολλές παράλληλες δράσεις στην πόλη, εκτός της έκθεσης, προβολές, αναγνώσεις, εκθέσεις, με ιδιαίτερη πρωτοβουλία την φωταγώγηση της Μόλε Αντονελλιάνα προς τιμήν της Ελλάδας, δράση που υλοποιήθηκε από το Επίτιμο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Τορίνο και οργανώθηκε από τον οργανισμό «Microkosmos».

Αξιοσημείωτο ήταν το αφιέρωμα σε Έλληνες συγγραφείς στο L’ INDICE, ένα από τα σημαντικότερα ιταλικά περιοδικά βιβλιοκριτικής και πολιτισμού. Το αφιέρωμα οργάνωσε ο Προέδρος του ΕΛΙΒΙΠ Νίκος Μπακουνάκης σε συνεργασία με την εκδοτική ομάδα του περιοδικού.
Η Ελλάδα ως Τιμώμενη Χώρα έτυχε μεγάλης προβολής από όλα τα μέσα ενημέρωσης της Ιταλίας.

Η Ελλάδα ως Τιμώμενη Χώρα πρότεινε και υλοποίησε ένα νέο μοντέλο παρουσίας, με την ισότιμη συμμετοχή Ελλήνων και Ιταλών συγγραφέων, μεταφραστών και ανθρώπων του βιβλίου, με σκοπό την προβολή της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας αλλά και την ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών. Όλες οι εκδηλώσεις του ελληνικού περιπτέρου ήταν γεμάτες με κόσμο, σε μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς εκθέσεις βιβλίου.
Grecia in tempo reale.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ- ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ / ΦΟΡΕΙΣ ΥΛΟΠΟΙΗΣΗΣ

Νίκος Μπακουνάκης, πρόεδρος ΔΣ Ελληνικού Ιδρύματος Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ)

Σίσσυ Παπαθανασίου, προϊσταμένη Διεύθυνσης Γραμμάτων, Υπουργείο Πολιτισμού

ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΔΕΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

Δήμητρα Δότση, μεταφράστρια
Κατερίνα Καρπινάτο, καθηγήτρια Νεοελληνικής Γλώσσας & Λογοτεχνίας (Πανεπιστήμιο Κα’ Φόσκαρι, Βενετία)
Βιβιάνα Σεμπάστιο, μεταφράστρια

ΕΠΙΜEΛΕΙΑ EΚΘΕΣΗΣ

«A 500 anni dalla prima traduzione dell’Iliade…” / «500 χρόνια από την πρώτη μετάφραση της Ιλιάδας…» Κατερίνα Καρπινάτο

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΚΘΕΣΙΑΚΟΥ ΠΕΡΙΠΤΕΡΟΥ ΚΑΙ ΕΚΘΕΣΕΩΝ

Θάλεια Μέλισσα, Γιώργος Ρυμενίδης

ΣΧΕΔΙΑΣΜOΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ

Ηλιάνα Σιάργκα, graphic design ΕΛΙΒΙΠ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΝΤΥΠΟΥ

Δέσποινα Παπαγιαννοπούλου, εκδόσεις ΕΛΙΒΙΠ

ΣΕ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΜΕ
Άμισθο Γενικό Προξενείο της Ελλάδας στο Τορίνο – Επίτιμος γενικός πρόξενος: Φοίβος Βαλαχής
Σύλλογος Πιεμόντε-Ελλάδα
Ελληνο-Ίταλική Πολιτιστική Οργάνωση για την Εκπαίδευση «Μicrokosmos»
Περιοδική έκδοση L’Indice dei Libri del Mese